In de kantlijn van de ramadan

Op de straten van Rabat heerst een zondagsrust die doet denken aan lang vervlogen tijden in Nederland. Ver, heel ver, voor de discussies over zondagsrust en 24-uurs economie. Tijdens mijn wandeling op deze zondagochtend richting de Aswak as Salam voor enkele kleine boodschappen lijkt de sereniteit van het vasten in de stilte te verblijven. Het is een moment waarin ik, als buitenstaander, meen een beetje te raken aan de essentie, de puurheid, van de ramadan.

Mijn vrouw maakt, zoals ieder jaar dat wij hier nu leven, aan het begin van de ramadan Harira soep voor enkele bewakers in de straat. Onze kinderen lopen met tafel en stoeltjes achter hun moeder aan. Waar wij hen voorheen dan gezamenlijk aan een geïmproviseerde tafel met elkaar zagen eten, blijkt dit jaar dat onze nieuwe bewaker minder een band heeft met de andere bewakers waardoor het bij uitdelen en verdelen blijft. Ook de uitnodiging aan de jongens om even aan te schuiven blijft uit. 

Afijn, wat niet is kan nog komen.

Het leven in Marokko verandert tijdens de Ramadan maar het staat niet stil. Op deze zondagochtend is een klein legertje wegwerkers met een hoogwerker bezig om de staalconstructie op zijn plek te brengen boven de weg. Met de rust van de ramadan op de weg rond dit tijdstip een goed geplande activiteit. Het wegverkeer rijdt onverstoord door onder de stalen pijler van een meter of tien die door de hoogwerker heel langzaam op zijn plaats wordt gemanoeuvreerd. Terwijl de balk bijna op de twee stalen pijlers ligt, klimt een wegwerker via een hoge ladder zonder enige veiligheidsriem op de dwarsbalk om op het moment suprème de bouten en moeren te kunnen aandraaien. In de berm van de weg liggen de verkeersborden klaar met onder andere de aanduiding snelweg Tanger Casablanca en de betreffende afslag die hier genomen kan worden. 

De plaatselijke hanuts bij de moskee zijn nog dicht en gaan ook iets later open, zoals het leven ook later op gang komt. Mijn vrouw merkt het aan het verschuiven van de doordeweekse spitsdrukte. Normaal ligt de piek van de ochtendspits tussen half acht en negen uur, waar dit tijdens de ramadan verschuift naar tussen negen en tien uur.  En de avondspits, die normaal gesproken tussen vier en zes uur zijn hoogtepunt beleeft, heeft nu het zwaartepunt tussen drie en vijf uur liggen. 

In onze voetbalgroep komt de vraag naar boven of we het tijdstip van ons voetbaluur op zondag ook kunnen vervroegen aangezien het precies valt, van zeven tot acht uur ’s avonds,  in het uur waarop de start van de iftar staat gepland. Ik ben eigenlijk verbaasd dat we nog niet zijn geïnformeerd dat onze tijdstippen door de directie van het veld zijn veranderd voor de ramadan, zoals ik een jaar geleden kreeg meegedeeld dat we tijdens de ramadan van twaalf uur s’ nachts tot een uur konden spelen. De dankbare reacties van mijn moslim-medespelers deden mijn opperste staat van verbazing als sneeuw voor de zon verdwijnen. Dat was een prima tijdstip voor hen. Ik leer nog ieder jaar.

Na de avondspits volgt een stilte in Rabat, zoals ik die deze zondagochtend ook bespeur. Alles sluit haar deuren, straten zijn vrijwel uitgestorven en de laatste laatkomers haasten zich snel naar familie om de maaltijd gezamenlijk te nuttigen. Het immense parkeerterrein voor de gesloten deuren van de supermarkt Marjane is uitgestorven. Een ongebruikelijk gezicht op dit tijdstip. Voor even komt de economische mallemolen tot volledige stilstand. In Rabat klinkt een kanonschot  ten teken dat de iftar begint. De zon is onder, de maaltijd kan worden genuttigd. Daarna komt het leven weer op gang. Alle winkels en koffiehuizen gaan open. In Takadoum, een volkswijk in Rabat, is het een genot om rond te kijken. Aan de randen van de weg zijn geïmproviseerde stalletjes met eten, wordt gespeeld, gewandeld en geflaneerd. Onder kunstlicht voetballen jongeren hun wedstrijd. Geen betere plek om een idee te krijgen van het veranderende levensritme tijdens de ramadan dan in zo’n volkswijk. 

In de kantlijn van de ramadan zijn mooie sfeerbeelden te ontdekken.

Ik wens mijn moslim lezers en lezeressen een ‘Ramadan Kareem’

Advertenties

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s