‘Ramadan-gedachten’

In deze eerste weken lijkt Marokko zich de ramadan eigen te maken. Gaandeweg voel je op straat een nieuw ritme ontstaan waarin alles doorgaat maar anders. Rustiger in een gestage voortgang. Op allerlei plekken wordt aan onze snelweg gewerkt, zoals aan de wandelpaden in de berm van de weg, de nieuwe beplanting, de markering op de weg en boven de weg, de laatste laag asfalt in de viaducten. Overal voel je een ‘ramadan-tempo’ ontstaan. 

Toen ik zelf voor het eerst met de Marokkaanse zomerhitte werd geconfronteerd, ontkende ik het verschil en liep gewoon door in mijn Hollandse draf; stevige tred met de haast in mijn kont. Dat sloopt je op den duur en je gaat er overdadig van zweten. Gaandeweg leerde ik om mijn tempo aan de hitte aan te passen waardoor je niet alleen vandaag maar ook morgen nog je actielijst achterna kunt lopen. Zo ongeveer dus.

Onze overbuurman bevestigt deze week nogmaals wat ik van anderen ook al hoorde. ‘De eerste week van de ramadan is het zwaarst, zeker de eerste dagen. Mijn lichaam moet zich aanpassen. Wennen aan bijvoorbeeld geen koffie drinken gedurende de dag.’  Onze huishoudster zegt het met zoveel woorden: ‘mekensj kaouwa (geen koffie)’  en ze wijst vervolgens op haar hoofd. Hoofdpijn. De geest moet ook in een ritme komen. 

Tegelijkertijd blijven de avond- en ochtendspits extra opletten. Ben iets te veel en iets te zware ongelukken deze dagen tegengekomen. 

Aan de spirituele beleving en het bidden tijdens de ramadan durf ik niet te raken. Dat is zo persoonlijk en voor iedereen anders. Al ben ik, geboren en getogen in een katholiek nest, niet vreemd met bidden en spiritualiteit. Misschien wel juist daarom hoop ik slechts dat het mensen brengt wat ze er van verwachten.

Als we de hond uitlaten roept mijn vrouw: ‘wie wil er nog een snoepje?’ Onze oudste zegt meteen: ‘ik wel maar ik eet het even op in de auto.’ Ook al oogt het bos compleet verlaten, het feit dat hij er aan denkt dat het voor anderen die wel vasten niet prettig is hem te zien eten, treft mij. Oog hebben voor de ander en daar rekening mee houden. Passend.

Als je niet uitkijkt schiet het je zo voorbij. Zoals velen hier bezig zijn met de ramadan, zijn wij dat niet. En omdat je niet anders gewend bent, stop je opeens zomaar op het strand na het surfen iets in je mond om de honger te stillen. Zo stom. Niemand die ons bestraffend iets toeschreeuwt overigens en we zijn ons gelukkig bewust van het feit dat we anderen niet voor het hoofd willen stoten. Het geldt voor ons alle vier: Op school, op het werk, onderweg of thuis onder het oog van onze huishoudster en tuinman; We proberen rekening te houden met de mensen die vasten en soms vasten we een beetje mee. Gewoon de ochtend geen koekje en koffie. Of je vraagt de huishoudster of het erg vervelend is dat je even snel een broodje smeert. Misschien is het ‘nee’ obligaat al voelt het niet zo. Dus een bruine boterham met kaas en een glas melk. Zo min mogelijk rijkelijk eten. Matiging.

De ramadan heeft ook toegeslagen in het zwembad. Wij zijn de enige groep die nog zwemt terwijl normaal gesproken op dit tijdstip meerdere groepen gehandicapten in het bad rondzwemmen. Onze kinderen die nog niet hoeven te vasten genieten van de ruimte in het bad en sommigen van de oudere kinderen, die wel vasten, mogen toch zwemmen van hun ouders. Volgens de strikte lezing van het vasten tijdens de ramadan zou je water binnen kunnen krijgen en moet je dus niet zwemmen. Dat sommige kinderen die vasten wel zwemmen geeft mij het gevoel van ruimte en vrijheid in geloof. 

Na het zwemmen gaan we met de kinderen richting ons centrum in Kariat. Zoals altijd verzamelen we daar, moeders, kinderen, staf en vrienden die binnen komen druppelen om bij elkaar te zijn en….koffie te drinken. Want terwijl het vasten doorgaat loopt de koffie al voor ons, staat er sap klaar voor de jongste kinderen en kan er brood met Hollandse kaas worden rondgedeeld. Hafida de lokale kracht heeft de koffie al aan het pruttelen. Zonder problemen drinken en eten de niet-vasters tussen degenen die vasten. Sterker, ze wensen ons, zonder enige vorm van ironie, smakelijk eten. Met de kinderen dol ik wat met mijn grote mok koffie. Gelach, vriendelijke knipogen van een paar moeders. Een krachtiger beeld heb ik niet. Samen leven begint altijd ergens. Vandaag hier. 

Advertenties

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

w

Verbinden met %s